Çocuklarda Yüksek Ateş

ateş

Ateş çok önemli ve bütün dünyanın üzerinde durduğu bir konu.

Eğer çocuğunuzun ateşi yükseldiyse, bağışıklık sistemi, vücuduna giren mikroplarla ya da enfeksiyon yapan bir ajanla savaşmaya başlamış demektir. Aslında bu mücadelenin tek başına çocuğunuz için bir zararı yok. Ancak hem rahatlaması hem de ateşli havalenin önlenmesi için ateşini düşürmeniz gerekiyor ve eğer çocuğunuz 3 aylıktan daha küçükse, vakit kaybetmeden doktora gitmelisiniz…

Bebeğimin ateşlendiğini nasıl anlarım?

Bebeğinizin veya çocuğunuzun ateşlendiğini anlamanın en pratik yolu, dudaklarınızı onun anlına dayamaktır. Eğer size sıcak geliyorsa çocuğunuzun ateşinin ne kadar yükseldiğini anlamak için çeşitli termometrelerden yararlanabilirsiniz. Cam termometrelerde bulunan civa vücut ısısı ile beraber yükselirken, dijital termometreler ateşin ne kadar olduğunu küçük bir ekrana yazarak gösterir. Çocuğunuzun ateşini ağızdan, koltuk altından, rektumdan veya kulaktan ölçebilirsiniz. Hangi yolu seçeceğiniz aslında çocuğunuzun yaşı ile de bağlantılıdır.

Ağızdan ölçme daha çok 4-5 yaşlarındaki çocuklar için uygundur. Cam termometreyi çocuğun dilinin altında 3 dakika tutmak yeterlidir. Dijital termometre ise yine aynı şekilde, ama bip sesi gelene kadar tutulmalıdır. 2 yaşından sonra koltuk altından ateş ölçümü uygundur.

Rektal ölçme bebek ve küçük çocuklarda en doğru sonucu verir. Kulak termometreleri 2 yaşından büyük çocuklarda daha doğru sonuç vermektedir.

Bebek ve çocuklarda normal vücut ısısının 36-37 derece olduğu kabul edilir. Eğer rektal ölçmede ateş 38.5 derecenin üzerindeyse, ağız veya koltuk altından yapılan ölçümlerde ise ateş 38 derecenin üzerine çıkmışsa çocuğun ateşi var demektir. Ancak 1-3 ay arası bebeklerde rektumdan yapılan ölçüm 38 derece çıkmışsa bebeğin ateşi yükselmiştir ve derhal doktorun aranması gerekir.

Ateş neden yükselir?

Ateşin yükselmesinin nedeni bağışıklık sisteminin harekete geçerek, vücuda giren mikroplarla veya enfeksiyon yapan ajanlarla mücadelenin başlamasıdır. Bağışıklık sistemi mikroplarla mücadele ede ede kuvvetlenir ancak bebeklerde koruyucu önlemlerin büyük çocuklara göre daha hızlı alınması gerekir.

Yenidoğanın ateşi yükseldiğinde doktorun en kısa zamanda müdahale etmesi gerekir. Zira ateş çok ciddi bir enfeksiyon nedeniyle yükselmiş olabilir.
1-3 aylık bir bebekte ateş yükselmesi de en kısa zamanda doktor müdahalesi gerektirir. Bu yaşta ateş genellikle viral bir hastalık nedeniyle yükselir. Özellikle bebek canlılığını yitirmişse veya alıştığınız gibi davranmıyorsa rahatsızlığı ciddi olabilir.
3 ay – 1 yaş arası bebeklerde ateş genellikle soğuk algınlığı veya viral bir hastalık nedeniyle yükselir. Bebeklerde ateş ayrıca dişleri çıkarken veya aşı olduktan sonra da yükselebilir.
2-6 yaş arası çocuklarda viral hastalıkların yanı sıra, boğazda iltihaplanma, zatürre veya ortakulak iltihabı da ateş yükselmesine neden olur.
Okul çağındaki çocuklarda genellikle solunum yollarındaki viral enfeksiyonlar nedeniyle vücut ateşi yükselir. Özellikle yaz aylarında dikkat edilmesi gereken bir nokta da çocuğun ateşinin güneş çarpması nedeniyle de yükselmiş olabileceğidir. Çocuk sıcak bir günde güneşli bir ortamda veya camları kapalı bir arabanın içinde kaldıysa ateşi yükselebilir, ancak tedavi yollarının farklı olması nedeniyle bu ateşin viral enfeksiyona dayalı ateşten ayırt edilmesi çok önemlidir.

Ateş nasıl düşürülmelidir?

Ateşin düşürülmesinin en önemli nedeni çocuğu rahatlatmak ve ateşle gelen havalenin önlenmesini sağlamaktır. Yoksa enfeksiyonlara karşı yapılan savaşın bir parçası olan ateşin tek başına çocuğa bir zararı yoktur.

0-3 aylık bir bebeğin ateşi yükseldiğinde doktor müdahale edene kadar en iyi çözüm ona ılık bir banyo yaptırarak veya vücudunu ıslak bir süngerle silerek rahatlatmaktır. Duş ısısı 32 derece civarında olmalı, yani serin ılık gibi olmalı, ne sıcak ne soğuk olmamalı. Küveti doldurup çocuğu içine sokmak da çok doğru değil, çünkü her 5 dakikada bir küvetteki suyun ısısı düşer. Bu sefer çocuğu üşütüp akciğer enfeksiyonu yapma veya soğuk algınlığını ilerletme ihtimalimiz olabilir. Bu yaşta bir bebeğe doktor görmeden hiçbir ilaç verilmemelidir.
Bebeğin ateşi kesinlikle vücudu alkolle silinerek düşürülmemelidir.
3 aydan büyük bebek ve çocuklarda ateşi düşürmek için doktora danışarak Asetaminofen veya İbuprofen verilebilir. Her ikisi de vücudun enfeksiyonlarla mücadelesine karışmadan, sadece ateşi düşürmeye yarar. Asetaminofen ve İbuprofen’in bir arada verilmemesine dikkat etmek ve her iki ilacı da çocuğun yaşına göre doğru dozda vermek gerekir.
Verilen ilacın içeriği kontrol edilmelidir. Bazı soğuk algınlığı ve öksürük ilaçlarında ateş düşürücü maddeler de bulunmaktadır. Böyle durumlarda ayrıca asetaminofen veya ibuprofen verilmemesi gerekir.
Bebeğe ve çocuğa hiçbir zaman aspirin verilmemelidir. Asetilsalisilik asit çocuklarda Reye sendromunun görülme riskini artırır. Bu hastalık çocuğun karaciğer ve beynine zarar verir.
Bazı kaynaklarda deniyor ki; ‘’Ateşi düşürmeyelim, 40’a kadar bekleyelim.’’ Bu pratikman yapılamayacak bir şey. Dolayısıyla ateş düşürücüyü hafiften başlayıp takip etmek, çocuğu ılık suyla duşa sokmak, üstünü tamamen soymak ilk alınacak tedbirdir. Bir çocuk için 6 ay ile 6 yaş arası ateşli havale geçirme dönemidir. Eğer siz çocuğun ailesinde de ateşli havale geçirme meyili olduğunu biliyorsanız, ateşi yakından takip edeceksiniz, belki devreye fitil koyacaksınız. 6 aydan küçük bir çocuğa içinde ateşli havaleye karşı madde koyulan fitil koymanız uygun değil, fitillerin de çeşidi var. 6. aydan sonra ateş çok hızlı yükseliyorsa ve bir anda 39 – 40 dereceyi görüyorsanız; fitil kullanacaksanız içinde genelde fenobarbital bulunan bir fitili devreye sokmak gerekir. 6 aydan büyükse, içinde ateşli havaleye karşı maddesi bulunan fitil; 6. aydan küçükse havale riski yok diye düşünerek, havale önleyici madde olmayan düz fitil koymak daha uygun.
İlaca rağmen ateş düşmezse ne yapmalıyım?

İlacı aldıktan 45 dakika sonra ateş hâlâ düşmemişse ya verilen dozda veya kullanılan ölçekte bir yanlışlık vardır ya da çocuğun vücudu bu ilaca cevap vermiyordur. Bu durumda başka bir ilaç önermesi için doktoru tekrar arayıp, durumu bildirmek gerekir.

Ateş sürekli olarak yeniden yükseliyorsa ne yapabilirim?

Vücut enfeksiyondan tamamen arınana kadar ateşli olma durumu devam edecektir. Bu durum 2-3 gün sürebilir. Grip vakalarında ateşin 7 gün bile sürdüğü görülür. Eğer bakteriyel bir enfeksiyon nedeniyle antibiyotik tedavisi yapılıyorsa ateşin 48 saat içinde düşmesi beklenir.


Bebekler neden ateşli havale geçirir?

Ateşli havale geçirmenin nedeni tam olarak kesinleşmiş değildir. Halen bazı teoriler, öngörüler mevcuttur. Ateşli havale geçiren çocukların ateşe karşı havale geçirme eşiklerinin düşük olduğu düşünülmektedir. Bu eşiği düşüren nedenler araştırılmaktadır. Kan ve beyin omurilik sıvısında çinko düzeyindeki değişiklikler, enfeksiyon vakalarında bu değişikliklerin belirginleşmesi sorumlu tutulan nedenlerden biridir. Ayrıca beyindeki sıvı elektrolit dengesinin tam olarak olgunlaşmamış olması, ateşin yükselmesi sırasında beynin hassasiyetini artıran bazı maddelerin salınımı, beyinden epifiz bezinden salgılanan melatonin hormonundaki değişiklikler, havale öncesinde “glutamat” denilen maddenin artışı, ateşli havalenin başlamasını kolaylaştıran faktörler olarak tartışılmaktadır.

Ateşli havalelerde ateşin yükselme hızı, sıvı – elektrolit dengesizliği, mikropların salgıladığı toksinler (zehirli maddeler), antialerjik bazı ajanlar ve özellikle böbrek yetmezliği olan hastalarda yüksek doz penisilin kullanılması hazırlayıcı faktörler olabilir. Ateşli havaleler, genellikle ateşin yükselme hızıyla ilgilidir ve vücut ısısı 39 derece veya daha yüksekse görülür. Bununla beraber, havale eşiği düşük çocuklarda daha düşük ateş derecelerinde de havale görülebilir. Ateşli havaleler, ateşin yükselmeye başladığı dönemde de ortaya çıkabilir.

Ateşli havalede gelecekte ne olur?

Bu, aileleri en çok endişelendiren ve merak ettiren sorudur.

Ateşli havale geçiren bir çocukta tekrarlama riski ortalama %33 kadardır.
İkinci tekrar %50 oranında ilk 6 ay içinde, %75 oranında ilk 1 yıl, %90 oranında ilk 2 yıl içinde olmaktadır.
İlk nöbet 1 yaştan küçükken geçirilmişse tekrarlama riski %50’nin üzerindedir.
İlk nöbet 3 yaşından sonra geçirilmişse tekrarlama riski %20’ye düşmektedir.
4 yaşında tekrarlama riski -15 civarındadır.
Ateşli havale geçiren çocukların %60’ı havaleyi sadece bir kez geçirir.
Komplike ateşli havale, ateşli havale geçiren çocukların %20’sini teşkil eder.

*Bu bilgiler Prof. Dr. Hilal Mocan’dan alıntıdır…

Yaz Çiçekleri Ekimi ve Bakımı

ORTANCA

ortanca_05

Rengarenk çeşitleriyle bahçelerin ve saksılı balkonların renk cümbüşü haline gelmesine vesile olan ortanca çiçeklerinin bakımı çok zevklidir. Ortanca gölgelerin en güzel çiçeklerinden biridir. Oldukça iri çiçekleri her zaman tercih edilir. Normal şartlarda Haziran ayının ortasından sonra çiçeklenir ve Ağustos sonuna kadar çiçekleri sırayla açar. Doğrudan güneş ışığı istemeyen bu bitki dolaylı ışıklardan da yararlanabilir. Çok fazla soğuk ve sıcak havada bırakmak çiçeğin yapraklarına ve çiçeklerine fayda sağlamaz. Ortancalar, Asitli toprakta da, kireci az olan toprakta da rahatça gelişir. Özellikle yaz aylarında bitkinin suya olan ihtiyacını tamamen gidermek için haftada en az iki kere sulanmalıdır.

Ekimi;

Ortanca ya da başka bir çeşit de olsa yazlık çiçeklerinizi Nisan-Mayıs aylarında dikmelisiniz. Bahar aylarında yazlık fideleri ekebiliriz. Ortancaların beyaz, pembe, mavi, ve kırmızı çeşitleri vardır. Beyaz ortancayı mavi yapmak için bulunduğu toprağa demir karıştırılır. Kuvvetli topraklarda boyu 1.5 m kadar büyür. Bir kısım funda toprağı, bir kısım ince dere kumu, bir kısım çürümüş yapraktan oluşan karışım toprağı ortancalar çok sever. Ortancanın da toprağı nemli olmalıdır.

CAM GÜZELİ

cam_guzeli_cicegi

Çok sevilen bir salon bitkisi olan cam güzelinin bakımı oldukça kolaydır. Cam güzeli yazın bol sulanmalı ve belli aralıklarla yapraklarına su püskürtülmelidir. Uzun süre çiçekli kalır ve 35-40 cm. boylanır. Yaprakları düz yeşil ya da alacalı olabilir. Çiçekleri yaz boyunca açar ve turuncu, mor, kırmızı, pembe, beyaz olur. Cam güzeli bol ışık alan, havadar ve güneşli yerleri sever.

Ekimi;

Çiçeği Tohumunu çimlendirmeden önce bir müddet suda bekletin. Suda beklemeye aldığınız tohumları çıkarıp toprağa bırakın. Eğer bu işlemi saksıda yapıyorsanız, saksıyı normal toprak seviyesinin yüzde 90 kadar elenmiş tercihen kırmızı toprakla doldurunuz ve toprağın üzerine bırakın. Daha sonra üzerine ince bir torf atınız ve nemlendirin. Nemlendirme işleminde evde bulunan herhangi boş bir camsil temizleyicisi şişesini iyi bir şekilde temizleyerek fısfıs niteliğinde kullanabilirsiniz. Daha sonra saksının üzerine şeffaf bir strech bir film çekerek sera etkisi yaratıp, çimlendirmeyi hızlandırabilirsiniz . Her gün nemini kontrol edin ve fısfısla nemlendirmeye devam edin. Bekleme süreniz tohuma çeşidine göre değişecektir. Bu dönem cam güzeli ekimi için uygun dönemlerden biridir.
Cam Güzelini, bordürlerde, sarkan sepetlerde, saksılarda ve çiçek tarhlarında kullanabilirsiniz.

YUMRULU BEGONYA

yumrulubegonya

Yumrulu begonya güzel bir saksı çiçeğidir. Çiçeklerinin çeşitli renklerde olmasından dolayı çok tercih edilir. Çiçekleri gayet iri, katmerli veya katmersiz olup kokusuzdur.

Ekimi;

Kökleri küçük olduğu için küçük saksılar seçilip, saksılara aynı miktarda funda toprağı, ince dere kumu ve eski çürümüş koyun gübresinden meydana gelmiş harçtan doldurulur. Mart-Nisan aylarında begonya yumruları bu saksılara dikilir. 4-5 günde bir defa sulanır, iri ve gösterişli çiçek açması için sulama ile birlikte ara sıra şerbet vermelidir.
Çiçeklenmesi Haziran’da başlayıp Eylül’e kadar devam eder. Çiçeklenmesi bittikte sonra yavaş yavaş sulanması kesilir. Toprağı ve yaprakları sararıp kuruduğu zaman ise toprak üstü kısımları 7-8 cm yukarıdan kesilir ve bir hafta sonra yumru topraktan çıkarılıp, dikim zamanına kadar nemsiz ve karanlık bir yerde saklanır.

Anne Sütünün Önemi ve Anne Sütünü Arttırmanın Yolları

AGBir annenin bebeğine verebileceği en muhteşem armağan şüphesiz anne sütüdür. Dünya Sağlık Örgütü bebeklerin yaşamının ilk 6 ayında, su bile verilmeden sadece anne sütü ile beslenmesini önermektedir.

Anne sütü bebek için en sağlıklı olan besindir. Uygun koşullarda
ihtiyaç duyulduğu anı beklemektedir. Isıtma, soğutma, depolama, mikroptan arındırma gibi işlemler gerektirmez, anne sütünde mikrop üremez, bozulmaz, hastalık kaynağı olmaz.

Bebeklerin ilk yıllarında bağışıklık sistemi tam olarak gelişmemiştir. Bu nedenle bebeğin annesi tarafından korunması gerekir ve anne bu koruma görevini bebeğini emzirerek gerçekleştirir.

Anne sütü, bebeği enfeksiyonlara karşı koruyacak maddeler içerir. Anne sütüyle beslenen bebeklerde ishal, solunum yolu ve diğer enfeksiyon hastalıkları, daha az görülür. Bebeğin büyümesi ve gelişmesini hızlandıran anne sütü, bebeklerin gereksinimi olan bütün besin öğelerini içerir. Anne sütü, orta kulak iltihabı, üst solunum yolu enfeksiyonları, ishal, çölyak hastalığı, Tip1 diyabet ve lenfoma gibi bazı kanser tiplerine karşı çocuğu korur. Emziren annelerde ise meme kanseri, yumurtalık kanseri, osteoporoz ve kansızlık daha az görülür.


Anne Sütünü Artırmanın Yolları

Emzirirken annelerin en çok karşılaştığı sorun; sütün azalması, hatta kesilmesidir. Sebebi ise annenin kendisini çok fazla baskı altında hissetmesi, endişeleri ve kendisine ayıracak, rahatça dinlenecek vakti olmamasıdır.

Bebek ne kadar sık ve çok emerse, annedeki süt üretimi de o oranda artacaktır.

Annenin psikolojik olarak bebeğini emzirmeye hazırlanması önemli bir süreçtir.
En önemlisi rahatlamaya çalışın, stresli olmak anne sütünü azaltan faktörlerden birisidir. Emziren annenin ruhsal yönden desteklenmesi, huzurlu bir ortam sağlanması ve mutlu edilmesi de bu süreçte son derece önemlidir. Anne kaygılarından arınırsa, bebeği de mutlu ve huzurlu olur.

Balık, ceviz, kayısı, bazı malt içeren içecekler ve süt artırıcı çaylar ama en önemlisi aile içi huzur, eşlerin takdiri ve sevgiyle yaklaşımı anneyi motive ederek sütü artırır.

Anne sütünü arttırmak için kolayca uygulayabileceğiniz tarifler;

Su içmeyi unutmayın. Su anne sütü yapan gıdaların başında geliyor.

Her gün 1 havuç yemeye özen gösterin.

Günde beş adet ceviz, fındık ya da 10 badem yiyin.

Sabah kahvaltısında bir bardak taze sıkılmış meyve suyu için; şeftali, kivi, muz gibi vitamin değeri yüksek meyveler yiyin.

Folik asit emzirme döneminde de önemlidir.

Yeşil yapraklı sebzeler ve hoşafları bol bol tüketin.

Kompostolar emziren anne için çok sağlıklı bir besindir. Kompostoyu az şekerli veya şekersiz yaparak tüketebilirsiniz. Bu da süt için oldukça faydalı olacaktır.

Sıvı olarak çaylardan da destek alabilirsiniz. 1 tatlı kaşığı rezene çayı ve 2-3 yaprak ısırgan yaprağıyla çay yapıp içerseniz, sütün artmasını ve bebeğin sevdiği tada dönüşmesini sağlarsınız. Bu çay bebeğin gazını da azaltır

Gül Kaynak’tan Tarifler

120605-26

Gökkuşağı Salatası

Malzemeler;
7-8 dal ıspanak
2 adet kırmızı biber
1 avuç içi kadar kırmızı lahana
2 adet havuç
1 demet roka
1 demet maydanoz
1 tatlı kaşığı sızma zeytinyağı
Himalaya tuzu
Taze limon suyu
Çiğ susam
Çiğ kabak çekirdeği içi
Çörek Otu

Yapılışı;
Bütün malzemelerinizi kestikten sonra, bir kaba alıp güzelce karıştırın, en son içine az miktarda himalaya tuzu, susam, çörek otu ve 1 tatlı kaşığı zeytinyağı ekleyin.
İsteğe göre salatanıza yarım avokado dilimleyebilirsiniz.

Detoks Çorbası

120605-33

Malzemeler;
Yarım demet roka sapı
Yarım demet maydanoz sapı
Yarım demet ıspanak sapı
4 dal taze nane
Taze zencefil (başparmak büyüklüğünde)
1 adet orta boy soğan
1 baş sarmısak
1 adet patates
2 adet havuç
2 adet kereviz dalı
3 çiçek brokoli
2 adet kırmızı biber
6 dal fesleğen
Yarım kırmızı lahana
Çeyrek beyaz lahana

Yapılışı;
Malzemelerin hepsini bir tenceredekaynamasını bekledikten sonra süzün. Tanesiz olarak suyunu gün boyu tüketebilirsiniz.
Arzu ederseniz çorbanızı tatlandırmak için içine; zerdaçal, kuru nane, kuru kekik, sumak, kırmızı pul biber veya laze limon suyu ekleyebilirsiniz.

Mucize Yeşil İçecek

Malzemeler;
3 adet salatalık (kabuğu ile)
6-8 yaprak ıspanak
2 yaprak pazı
2 adet kereviz sapı
3 çiçek brokoli
1 avuç dolusu kadar semizotu
1 adet limon
Yarım elma

Yapılışı;
Malzemelerinizi sırayla bir sebze/meyve suyu sıkacağında sıktıktan sonra taze olarak içebilirsiniz. Ek olarak istenirse; biraz taze zencefil, himlaya tuzu, kırmızı pancar, yeşil biber, maydanoz, taze nane vs de eklenebilir.
Her sabah aç karnına büyük bir bardak (330cc) içebilirsiniz. Bu su, zayıflama ve sağlıklı yaşam kürlerinin baş tacıdır.